Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία : Δυνατότητες Πωλήσεις Ευκαιρίες και Προκλήσεις
Η ΓΔΑΕΕ (Γενική Δνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων) προέβη σε επικαιροποίηση του καταλόγου των Ελληνικών Αμυντικών Βιομηχανιών (Hellenic Defence Industries Catalogue-HELDIC). Η έκδοση “HELDIC 2023-24” ακολουθεί την ίδια τυποποιημένη και δομημένη μορφή όπως και στις τρεις προηγούμενες εκδόσεις, για καλύτερη παρουσίαση των δυνατοτήτων της αμυντικής μας βιομηχανίας και παροχή συγκεκριμένων εταιρικών πληροφοριών, όπως δραστηριότητες, προϊόντα, μέγεθος, πελάτες, πιστοποιήσεις κλπ. Η δραστηριότητα κάθε εταιρείας αναλύεται με την καταγραφή των δυνατοτήτων της σε μια ή περισσότερες από τις 15 περιοχές (Τομείς δραστηριότητας). Στην έκδοση “HELDIC 2023-24”, ο αριθμός των περιλαμβανομένων εταιρειών (95 εταιρείες) έχει αυξηθεί, ως αποτέλεσμα του αυξανόμενου ενδιαφέροντος των ελληνικών αμυντικών βιομηχανιών, για διεθνείς συνεργασίες και τις συνεχείς προσπάθειες της ΓΔΑΕΕ στην προώθηση των δυνατοτήτων της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας στις ξένες αγορές. Αναλύοντας τον κατάλογο “HELDIC 2023-24”, σας παρουσιάζουμε τους τομείς που δραστηριοποιούνται οι εταιρείες της αμυντικής μας βιομηχανίας και το επίπεδο των ικανοτήτων. Τομείς Δραστηριότητας Αεροδιαστημική, Ηλεκτρονικά (Avionics) και συναφή συστήματα/υπηρεσίες– Παραγωγή ολοκληρωμένων εναέριων πλατφορμών, (εξαιρουμένων των μη επανδρωμένων οχημάτων) και διαστημικών πλατφορμών.– Παραγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων, έτοιμων να ενσωματωθούν στις προαναφερθείσες πλατφόρμες, όπως κινητήρες αεροσκαφών, ηλεκτρονικά και εξειδικευμένοw Εξοπλισμόw Υποστήριξης Εδάφους (GSE) .– Κατασκευή βασικών δομικών στοιχείων για τις πλατφόρμες του κλάδου.– Πιστοποίηση για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης, επισκευής και γενικής επισκευής (MRO) για πλατφόρμες ή και συστήματα του κλάδου.Επίγεια Οχήματα, Vetronics (Vehicle and electronics) & Συναφή Συστήματα/Υπηρεσίες– Παραγωγή ολοκληρωμένων οχημάτων εδάφους (εξαιρουμένων των μη επανδρωμένων οχημάτων).– Παραγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων, έτοιμων να ενσωματωθούν στα προαναφερθέντα οχήματα, δηλαδή κινητήρες, Vetronics και εξειδικευμένος Εξοπλισμός Υποστήριξης Εδάφους (GSE) για την υποστήριξή τους.– Κατασκευή βασικών δομικών στοιχείων για τα οχήματα του κλάδου.– Πιστοποίηση για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης, επισκευής και γενικής επισκευής (MRO) για οχήματα ή/και συστήματα του κλάδου.Ναυτικές πλατφόρμες & συναφή συστήματα/υπηρεσίες– Παραγωγή ολοκληρωμένων ναυτικών πλατφορμών, επιφανείας και υποβρυχίων (εξαιρουμένων των μη επανδρωμένων οχημάτων).– Παραγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων, έτοιμων να ενσωματωθούν στις προαναφερθείσες πλατφόρμες, όπως κινητήρες και ηλεκτρονικά συστήματα Εξοπλισμός Υποστήριξης εδάφους (GSE) για την υποστήριξή τους.– Κατασκευή βασικών δομικών στοιχείων για τις πλατφόρμες του κλάδου.– Πιστοποίηση για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης, επισκευής, γενικής επισκευής (MRO) για πλατφόρμες ή και συστήματα του τομέαΟπλισμός, Πυρομαχικά, Εκρηκτικά & Συναφείς Υπηρεσίες– Παραγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών.– Παραγωγή κινητήρων πυραυλικής τεχνολογίας και εξειδικευμένου Εξοπλισμού Υποστήριξης Εδάφους (GSE).– Πιστοποίηση για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης, επισκευής, γενικής επισκευής (MRO) ή/και αποστρατιωτικοποίησης για τα συστήματα του κλάδου.Συστήματα/Υπηρεσίες Ηλεκτρονικών, Επικοινωνιών & Πληροφορικής– Παραγωγή ολοκληρωμένων ηλεκτρονικών, τηλεπικοινωνιακών & πληροφοριακών συστημάτων (C4ISR).– Πιστοποίηση παροχής υπηρεσιών συντήρησης, επισκευής, γενικής επισκευής (MRO) για τα συστήματα του κλάδου.Μη Επανδρωμένα Συστήματα/Υπηρεσίες– Παραγωγή μη επανδρωμένων οχημάτων όλων των τύπων εξαιρουμένων των διαστημικών πλατφορμών.– Παραγωγή εξειδικευμένων συστημάτων Καθοδήγησης, Πλοήγησης και Προώθησης/Έλεγχου, έτοιμα να ενσωματωθούν σε πλατφόρμες του κλάδου, συμπεριλαμβανομένου του επίγειου σταθμού καθώς και εξειδικευμένου εξοπλισμού εδάφους για την υποστήριξή τους.– Πιστοποίηση για την παροχή υπηρεσιών συντήρησης, επισκευής, γενικής επισκευής (MRO) για τις πλατφόρμες ή και τα συστήματα του κλάδου. Προστασία ΡΒΧΠ (Ραδιολογικά Bιολογικά Xημικά Πυρηνικά) & Προσωπικός εξοπλισμός– Παραγωγή συστημάτων προστασίας ΡΒΧΠ και παρόμοιων υλικών.– Παραγωγή προσωπικού εξοπλισμού εξαιρουμένων πυρομαχικών και ηλεκτροοπτικών αισθητήρων.Αισθητήρες EO & RF– Παραγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων αισθητήρων EO & RF συμπεριλαμβανομένου εξοπλισμού που μεταφέρεται από στρατιώτες.– Κατασκευή παρόμοιων κρίσιμων υποσυστημάτων, δηλαδή στοιχείων αισθητήρων EO & RF και ανάπτυξη αισθητήρων με αλγόριθμους επεξεργασίας.Μηχανήματα, Μηχανικά εξαρτήματα, Υλικά & Κατασκευές– Παραγωγή ειδικών υλικών και κατασκευή δομικών μερών και στοιχείων.– Ειδική επεξεργασία όλων των ειδών υλικών.– Η παραγωγή προορίζεται για κατασκευαστές υψηλής τεχνολογίας ή αφορά εξουσιοδοτημένη κατασκευή ανταλλακτικών.Ηλεκτρονικά εξαρτήματα, συναρμολογήσεις & Καλωδιώσεις– Παραγωγή ηλεκτρονικών εξαρτημάτων, συγκροτημάτων και καλωδιώσεων.– Η παραγωγή προορίζεται για κατασκευαστές υψηλής τεχνολογίας ή αφορά εξουσιοδοτημένη κατασκευή ανταλλακτικών & εξαρτημάτων.Συστήματα Ενέργειας & Ηλεκτρισμού– Παραγωγή ολοκληρωμένων συστημάτων παραγωγής, αποθήκευσης και διανομής ενέργειας και παρόμοιων στοιχείων που μπορούν να ενσωματωθούν σε αυτά τα συστήματα.Συμβουλευτική, Μηχανική & Εκπαίδευση– Παροχή ολοκληρωμένων τεχνικών μελετών και εξατομικευμένων τεχνικών λύσεων, συμπεριλαμβανομένης της μοντελοποίησης,υπηρεσίες προσομοίωσης και σχετικές μελέτες τεχνοοικονομικής υφής.– Πιστοποίηση παροχής εκπαίδευσης σχετικά με την υποστήριξη αμυντικών συστημάτων και την παροχή υπηρεσιών.Υποδομές Logistics & Υπηρεσίες– Παροχή επιτόπιας υποδομής, υλικοτεχνικής υποστήριξης και υπηρεσιών στον τομέα των Logistics.Εργαστήρια, Βαθμονόμηση– Διαπιστευμένη ικανότητα διεξαγωγής ανάλυσης/δοκιμών/βαθμονόμησης. Επίπεδο Ικανοτήτων Έρευνα & Τεχνολογία – Συστηματική, τεκμηριωμένη δραστηριότητα Έρευνας & Τεχνολογίας, με στόχο την δημιουργία τεχνολογικών και καινοτόμων λύσεων, για ένταξή τους στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών. Εύρος επιπέδου τεχνολογικής ετοιμότητας (Technology readiness levels-TRLs) από τη βασική έρευνα μέχρι την επικύρωση και επαλήθευση της τεχνολογίας σε εργαστηριακό περιβάλλον (TRL από 1 έως 4). Ας θυμηθούμε τα επίπεδα TRL Σχεδίαση/Ανάπτυξη– Ικανότητα ανάπτυξης νέων προϊόντων ή υπηρεσιών, χρησιμοποιώντας διαθέσιμες τεχνολογίες ή καινοτόμες ιδέες. Εύρος TRL από την επικύρωση και επαλήθευση της τεχνολογίας σε εργαστηριακό περιβάλλον, έως την κατασκευή ενός ολοκληρωμένου και πιστοποιημένου συστήματος (TRL από 4 έως 8).– Περιλαμβάνει ανάπτυξη λογισμικού.Βιομηχανοποίηση– Παραγωγή προϊόντων ή συστημάτων, σε μεγάλη κλίμακα. Μετασχηματισμός πρώτων υλών σε τελικά προϊόντα. Τα τελικά προϊόντα μπορούν να πωληθούν σε άλλους κατασκευαστές για παραγωγή άλλων, πιο πολύπλοκων προϊόντων.Συναρμολόγηση/Ενσωμάτωση/Πιστοποίηση– Δυνατότητα συναρμολόγησης και ενσωμάτωσης διαφορετικών εξαρτημάτων ή υποσυστημάτων (μηχανικής ή πληροφορικής) σε ένα πλήρες προϊόν, υπηρεσία ή σύστημα, διασφαλίζοντας ότι πληροί τις τυπικές προδιαγραφές.Δοκιμή & Αξιολόγηση– Δυνατότητα δοκιμής και αξιολόγησης ενός προϊόντος τόσο σε επίπεδο εξαρτημάτων όσο και σε επίπεδο ενόςαυτόνομου ή ολοκληρωμένου σύστηματος, σε όλα τα στάδια της ανάπτυξής του με έγκυρο και διαπιστευμένο τρόπο.– Διαπιστευμένα εργαστήρια δοκιμών και μετρήσεων.Υπηρεσίες υποστήριξης– Υποστήριξη και υπηρεσίες στον κύκλο ζωής του προϊόντος, από το σχεδιασμό έως την απόσυρση. Ενσωματωμένες πλατφόρμες– Κατασκευή ολοκληρωμένων οπλικών συστημάτων και γενικά ολοκληρωμένων συστημάτων άμυνας: αερομεταφερόμενα, επίγεια και συστήματα C4ISR (Command, Control, Communications, Computers-C4 Intelligence, Surveillance and Reconnaissance-ISR). Υποσυστήματα και εξοπλισμός– Υποσυστήματα των ολοκληρωμένων οπλικών συστημάτων που αναφέρονται στο επίπεδο 1, εξοπλισμός για την υποστήριξή τους και μεμονωμένοεξοπλισμό.Υλικά-εξαρτήματα– Εξειδικευμένα εξαρτήματα και συγκροτήματα για την ενοποίηση των παραπάνω συστημάτων, υποσυστημάτων και εξοπλισμού. Περιλαμβάνονται αναλώσιμα (π.χ. πυρομαχικά) και επεξεργασία πρώτων υλών.Υπηρεσίες– Υποστήριξη και συντήρηση όλων των παραπάνω συστημάτων, υποσυστημάτων και εξοπλισμού.– Υπηρεσίες logistics, μεταφορών και υποδομών στον τομέα των επιχειρήσεων. Υ.Γ Συνοψίζοντας και με βάση τα στοιχεία του “HELDIC 2023-24”, σχετικά με τις δυνατότητες των εταιρειών, προκύπτουν τα κάτωθι: Αριθμός εμπλεκομένων εταιρειών με δυνατότητα ανά τομέα Αξιοσημείωτο είναι ότι: – Οι σχεδόν 100 εταιρείες παρουσιάζουν (με βάση τα στοιχεία του “HELDIC 2023-24”) τζίρο πάνω από 400 εκ. € ! – 37 εταιρείες ασχολούνται με Ναυτικές πλατφόρμες & συναφή συστήματα/υπηρεσίες – 27 εταιρείες ασχολούνται με Αεροδιαστημική, Ηλεκτρονικά
Πολυφασματικοί Αισθητήρες και Χρήση τους σε Αποστολές ISR και Αναγνώρισης Στόχων από ΣμηΕΑ και Περιπλανώμενα Πυρομαχικά
Οι ηλεκτροπτικοί (Η/Ο) αισθητήρες αποτελούν συσκευές που μετατρέπουν την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία σε ηλεκτρικό σήμα, λειτουργώντας στο υπεριώδες, ορατό, ή υπέρυθρο τμήμα του φάσματος. Μία από τις συνήθεις εφαρμογές τους αποτελεί η καταγραφή και απεικόνιση εικόνας, με στόχο τον εντοπισμό, αναγνώριση, και παρακολούθηση στόχων ενδιαφέροντος. Οι κοινοί Η/Ο αισθητήρες συλλέγουν δεδομένα σε ένα ενιαίο και ευρύ τμήμα του φάσματος ή σε έναν περιορισμένο αριθμό εξίσου ευρέων φασματικών περιοχών, παρέχοντας πληροφορία, το μέγεθος της οποίας εξαρτάται από την ένταση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας η οποία προσπίπτει σε αυτούς. Στην περίπτωση αισθητήρων που λειτουργούν στο ορατό τμήμα του φάσματος, μία χαρακτηριστική απόκρισή τους για τις δύο περιπτώσεις (μονοχρωματικός και RGB) παρουσιάζεται στις Εικόνες 1 και 2 αντίστοιχα. Εικόνα 1: Καμπύλη φασματικής απόκρισης μονοχρωματικού αισθητήρα [1] Εικόνα 2: Καμπύλες απόκρισης RGB αισθητήρα [1] Σε αντίθεση με του κοινούς Η/Ο αισθητήρες, οι πολυφασματικοί αισθητήρες χρησιμοποιούν πολλαπλές φασματικές περιοχές περιορισμένου εύρους με στόχο της καταγραφή τεσσάρων ή περισσοτέρων τμημάτων του φάσματος [2]. Με τον τρόπο αυτόν επιτυγχάνεται η καταγραφή πληροφορίας σχετικά με την προσπίπτουσα ακτινοβολία στον αισθητήρα σε ένα πολύ συγκεκριμένο τμήμα του φάσματος, εύρους της τάξης των δεκάδων nm. Στην Εικόνα 3 παρουσιάζονται οι φασματικές περιοχές που καταγράφονται από έναν κοινό πολυφασματικό αισθητήρα χαμηλού κόστους. Εικόνα 3: Φασματικές περιοχές πολυφασματικού αισθητήρα RedEdge-P [3] Η ικανότητα των πολυφασματικών αισθητήρων για καταγραφή της προσπίπτουσας σε αυτούς ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας σε πολλαπλές στενές φασματικές περιοχές παρέχει τη δυνατότητα ανάλυσης των εικόνων που καταγράφονται με βάση την διαφοροποίηση της ανακλαστικότητας των υλικών ως συνάρτηση της συχνότητας της ακτινοβολίας, όπως αυτή παρουσιάζεται για συγκεκριμένα υλικά στην Εικόνα 4. Παρέχεται λοιπόν η δυνατότητα για καταγραφή της «φασματικής υπογραφής» ενός υλικού, η οποία επιτρέπει μέσω της εφαρμογής αλγορίθμων σύνθεσης εικόνων από δύο φασματικές περιοχές την δημιουργία αντίθεσης (contrast) μεταξύ αυτού και του περιβάλλοντος (π.χ. στόχου και περιβάλλοντος), ικανής για την επιτυχή αναγνώριση στόχων ενδιαφέροντος. Ένας από τους πλέον διαδεδομένους αλγορίθμους, με ευρεία χρήση στην γεωργία αποτελεί ο NDVI (Normalized Difference Vegetation Index), ο οποίος εκμεταλλεύεται την σημαντική διαφορά στην ανακλαστικότητα των φυτών στο εγγύς υπέρυθρο και στο κόκκινο τμήμα του φάσματος για την απεικόνιση της υγείας των καλλιεργειών. Εικόνα 4: Φασματική ανακλαστικότητα υλικών [4] Οι πολυφασματικοί αισθητήρες χρησιμοποιούνται σε στρατιωτικές εφαρμογές ISR, παρόλα αυτά περιορίζονται κυρίως σε πλατφόρμες υψηλού κόστους (π.χ. MQ-9 Reaper) οι οποίες χρησιμοποιούνται στο επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο επιχειρήσεων. Παρόλα αυτά η ευρεία χρήση τους σε πολιτικές εφαρμογές και κυρίως στη γεωργία έχει οδηγήσει στη μείωση του κόστους των διαθέσιμων μικρών εμπορικών πολυφασματικών αισθητήρων, σε επίπεδα κάτω των δέκα χιλιάδων ευρώ. Επιπρόσθετα οι αισθητήρες αυτοί σχεδιάζονται με βασική απαίτηση τη δυνατότητα ενσωμάτωσης σε ποικιλία Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ). Αυτό το γεγονός επιτρέπει την ενσωμάτωση και χρήση τους σε στρατιωτικά ΣμηΕΑ χαμηλού κόστους τα οποία εκτελούν αποστολές ISR στο τακτικό επίπεδο, παρέχοντας αυξημένες ικανότητες στους τοπικούς διοικητές. Δύο από τις σημαντικότερες νέες ικανότητες που παρέχει η χρήση πολυφασματικών αισθητήρων στο τακτικό επίπεδο αποτελούν η αναγνώριση στόχων υπό κάλυψη και απόκρυψη, καθώς και η αναγνώριση διαταραχών στο πεδίο μάχης που προκαλούνται από πρόσφατη τοποθέτηση ναρκών ή γενικότερα εκσκαφή εδάφους. Η ικανότητα των πολυφασματικών αισθητήρων, μέσω της χρήσης κατάλληλων αλγορίθμων, να παρέχουν αντίθεση μεταξύ υλικών διαφορετικού τύπου επιτρέπει την αναγνώριση τεχνιτών υλικών, όπως οχημάτων αλλά και διχτυών παραλλαγής, τα οποία βρίσκονται καλυμμένα κάτω ή πλησίον βλάστησης. Επιπρόσθετα η διαφοροποίηση της ανακλαστικότητας του διαταραγμένου χώματος από το γύρω περιβάλλον επιτρέπει την αναγνώριση σημείων στα οποία έχουν τοποθετηθεί νάρκες ή για οποιοδήποτε λόγο έχουν εκτελεστεί χωματουργικές εργασίες. Πρόσφατη μελέτη η οποία εξέτασε τον εντοπισμό παραλλαγμένων στόχων και διαταραχών πεδίου μάχης από εμπορικούς πολυφασματικούς αισθητήρες, ενσωματωμένων σε μικρό ΣμηΕΑ, έδειξε ότι αυτή είναι δυνατή σε ύψη πτήσης 50 και 100 μέτρων πάνω από το έδαφος για μεγάλο εύρος περιπτώσεων [5]. Στην Εικόνα 5 παρουσιάζεται η εικόνα ενός παραλλαγμένου στόχου κάτω από βλάστηση στο ορατό φάσμα και με χρήση δύο αλγορίθμων σύνθεσης των φασματικών περιοχών. Στην Εικόνα 6 παρουσιάζεται αντίστοιχη εικόνα για δύο στόχους που προσομοιώνουν πρόσφατα τοποθετημένες νάρκες. Εικόνα 5: Απεικόνιση στόχου κάτω από βλάστηση από ύψος 50m [5] Εικόνα 6: Απεικόνιση προσομοίωσης πρόσφατα τοποθετημένης νάρκης από ύψος 100m [5] Μία άλλη δυνατότητα που μπορούν να παρέχουν οι πολυφασματικοί αισθητήρες, είναι ο εντοπισμός, αναγνώριση και κατηγοριοποίηση στόχων με χρήση αποκεντρωμένης Tεχνητής Nοημοσύνης (edge AI) σε περιπλανόμενα πυρομαχικά (loitering munitions). Η δυνατότητα αυτή παρέχει μια σημαντική εξέλιξη στις τακτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, επιτρέποντας την ακριβή αναγνώριση και εμπλοκή στόχων χωρίς άμεσο ανθρώπινο έλεγχο. Αξιοποιώντας το edge AI, αυτά τα συστήματα μπορούν να επεξεργάζονται γρήγορα δεδομένα αισθητήρων για να εντοπίσουν και να προσβάλλουν στόχους αυτόνομα, μειώνοντας σημαντικά τους χρόνους απόκρισης σε σενάρια μάχης. Ωστόσο, η ανάπτυξη τέτοιων αυτόνομων συστημάτων εγείρει σημαντικές νομικές και ηθικές ανησυχίες. Η απουσία ενός «ανθρώπου στη μέση» για τη λήψη τελικών αποφάσεων σχετικά με τους στόχους εμπλοκής αμφισβητεί τους παραδοσιακούς στρατιωτικούς κανόνες και τα νομικά πλαίσια σχετικά με τη λογοδοσία και τη λήψη αποφάσεων στον πόλεμο. Η πιθανότητα σφαλμάτων ή λανθασμένης αναγνώρισης χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη μπορεί να έχει σημαντικές ηθικές συνέπειες της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης σε θανατηφόρους ρόλους μάχης. Αν και το αξίωμα “Όλα είναι δίκαια στην αγάπη και στον πόλεμο” μπορεί να αντικατοπτρίζει μια ιστορική πραγματικότητα από τις βάναυσες συγκρούσεις του παρελθόντος, στον σύγχρονο πόλεμο, η ενσωμάτωση προηγμένων τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη στα οπλικά συστήματα απαιτεί προσεκτική επανεξέταση των ηθικών προτύπων και των νομικών περιορισμών ώστε να εξασφαλίζεται η υπεύθυνη χρήση προηγμένων τεχνολογιών καθώς και η λογοδοσία [6]. Bibliography [1] Lucid Vision Labs, “Understanding the Digital Image Sensor,” n.d.. [Online]. Available: https://thinklucid.com/tech-briefs/understanding-digital-image-sensors/. [Accessed 20 April 2023].[2] R. Harney, Combat Systems Engineering, Volume 1: Sensors Signals and Functions, Monterey, CA: Naval Postgraduate School, 2013. [3] AgEagle, “RedEdge-P,” n.d.. [Online]. Available: https://ageagle.com/drone-sensors/rededge-p-high-res-multispectral-camera/. [Accessed 30 Apr 2023].[4] J. R. Jensen, Remote Sensing of the Environment: An Earth Resource Perspective, Essex, UK: Prentice Hall, 2007. [5] S. Barmpas, “Integration of COTS UAS with Multispectral Imaging Sensors to Detect Camouflaged Targets and Battlefield Anomalies,” Naval Postgraduate School, Monterey, 2023.[6] J. Davis, “The ethics of AI in Warfare,” Naval Postgraduate School, Monterey, 2022.
Drones και ρομπότ: Πώς ο πόλεμος στην Ουκρανία οδηγεί την τεχνολογική καινοτομία …
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει ταρακουνήσει τον τεχνολογικό τομέα, επηρεάζοντας κράτη και νεοφυείς επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη. Ο πόλεμος στην Ουκρανία γκρέμισε το “status quo”. Μεταμόρφωσε τις ζωές εκατομμυρίων Ουκρανών και Ρώσων, πυροδότησε τη μεγαλύτερη προσφυγική κρίση στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ώθησε τη Φινλανδία και τη Σουηδία στο ΝΑΤΟ και εκτόξευσε τους λογαριασμούς ενέργειας και τροφίμων …ο κατάλογος είναι ατελείωτος. Ωστόσο, ένας ξεκάθαρος μετασχηματισμός ήταν τεχνολογικός. Οι μάχες στην Ουκρανία έχουν “στροβιλίσει” την καινοτομία στην αμυντική βιομηχανία, με τις δυτικές χώρες να καταναλώνουν δισεκατομμύρια σε όπλα. Νέες τεχνολογίες επηρέασαν τον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), με τα drones να γίνονται βασικό εργαλείο τόσο των επιχειρήσεων της Μόσχας όσο και του Κιέβου. Η παγκόσμια αγορά στρατιωτικών drone προβλέπεται να αυξηθεί από 13,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2023 σε 33,4 δισεκατομμύρια ευρώ έως το 2030, σύμφωνα με το Fortune Business Insights. Καθώς συνεχίζεται μια εξαντλητική αντεπίθεση, το ίδιο το Κίεβο επιθυμεί να δαπανήσει περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ για να αναβαθμίσει τις ικανότητές του στην μάχη των drone, ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων AP τη Δευτέρα. “Αναπτύσσουμε μια πραγματικά ευέλικτη, νέα τεχνολογία”, δήλωσε ο Rauno Lember Chief Operating Officer της Marduk Technologies, κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης με ειδικούς στον αμυντικό τομέα της Εσθονίας. Ονομάζεται «ο φονιάς των κακών drones», σύμφωνα με την εταιρεία του έχει αναπτύξει το «Marduk Shark», ένα κινητό σύστημα που μπορεί να ανιχνεύει, να παρακολουθεί και να καταστρέφει drones από απόσταση έως και 5 χιλιομέτρων. Πίσω στο 2016, όταν η Marduk – μια εσθονική startup που πήρε το όνομά της από έναν Βαβυλώνιο θεό που κυνηγούσε δράκους, άρχισε να πρωτοπορεί με «ηλεκτροοπτικές» συσκευές ικανές να ανιχνεύουν drones που δεν εξέπεμπαν ηλεκτρομαγνητικά σήματα, «όλοι γελούσαν με εμάς», λέει ο Lember, επειδή μια τέτοια τεχνολογία δεν υπήρχε τότε. Αλλά τα drones έκτοτε έγιναν πιο silent (παθητικά) και απέκτησαν τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) για να ενεργούν αυτόνομα, καθιστώντας την τεχνολογία του Marduk χρήσιμη στο πεδίο της μάχης. Αν και δεν μπορούσε να δώσει ακριβείς λεπτομέρειες, ο Εσθονός επιχειρηματίας είπε στο Euronews Next σε συνέντευξή του, ότι τα συστήματα Marduk αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία. Ο υπουργός ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, Mykhailo Federov, δήλωσε στο AP ότι το Κίεβο, έχει δεσμευτεί να δημιουργήσει έναν υπερσύγχρονο «στρατό από drones», η αξία του οποίου θα είναι εμφανής μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Παρά τις εξελίξεις, ο Lember είπε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο χρήσης αυτής της τεχνολογίας στο πεδίο της μάχης. “Στον κόσμο, δεν υπάρχει πραγματικά καλή λύση για τα drones αυτή τη στιγμή. Όταν οι εταιρείες λένε ότι έχουν μια πλήρη 100% λύση αντιμετώπισης, λένε ψέματα”. «Οι εταιρείες μπορούν να ανιχνεύσουν drones χιλιόμετρα μακριά, αλλά το θέμα είναι ότι δεν ξέρουν πώς να τα καταρρίψουν αποτελεσματικά», είπε στο Euronews Next, αναφέροντας την τεράστια διαφορά στο κόστος ενός πυραύλου anti-drone σε σύγκριση με το ίδιο το drone. «Το κύριο ζήτημα από την πλευρά μας είναι ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις απειλές που έχουμε δει». Μια άλλη νέα τεχνολογία αυτή τη στιγμή είναι τα μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους, γνωστά και ως ρομπότ. Ξεκινώντας το 2013, η Milrem Robotics έχει αναπτύξει 15 ρομποτικά συστήματα, τα οποία αναπτύσσονται σε 16 χώρες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας και πολλών μελών του ΝΑΤΟ. Το χαμηλού θορύβου «TheMis UGV» είναι ένα τηλεκατευθυνόμενο ρομπότ, που μπορεί να φέρει οπλισμό ή να χρησιμοποιηθεί για εξουδετέρωση βομβών και συλλογή πληροφοριών. «Αυτό που είδαμε στο έδαφος στην Ουκρανία επιβεβαιώνει αυτό που επιδιώκουμε… τα ρομποτικά μας έχουν χρησιμοποιηθεί για να μειώσουν ανθρώπινες απώλειες», δήλωσε ο Sten Alik, Διευθυντής CD&E της Milrem Robotics . “Υπάρχουν τομείς… όπου τα ρομπότ είναι ήδη καλύτερα σήμερα από έναν άνθρωπο”, πρόσθεσε. Μέχρι στιγμής η τεχνολογία του Milrem είναι ημι-αυτόνομη, βοηθώντας, αντί να αντικαθιστά, στρατεύματα πρώτης γραμμής, και ο Allik ισχυρίστηκε ότι αυτό θα συμβεί στο άμεσο μέλλον. “Η τεχνολογία στην πραγματικότητα δεν είναι σε ένα σημείο που… μπορείτε να αντικαταστήσετε την ανθρώπινη πρώτη γραμμή με μη επανδρωμένη τεχνολογία. Η σκέψη είναι εκεί, απλά δεν υπάρχει τεχνολογία που να την υποστηρίζει.” Ωστόσο, ο ρυθμός της τεχνολογικής αλλαγής παραμένει ιλιγγιώδης. «Οποιδήποτε σύστημα αντι-drone είναι πριν από το 2019 μοιάζει με παππού», δήλωσε ο James Acuna, μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επενδυτών Άμυνας στη συζήτηση. «Η αγορά των αντι drones θα εξελιχθεί σίγουρα και η Ουκρανία πρωτοστατεί». Προς το παρόν οι ρωσικές δυνάμεις είναι συνήθως σε θέση να αναπτύξουν αντίμετρα για την αντιμετώπιση νέων τεχνολογιών από το Κίεβο μέσα σε λίγες εβδομάδες, σύμφωνα με την Allik. «Υπάρχει μια μόνιμη σπείρα και αυτός που μπορεί να την παρακολουθήσει, είναι αυτός που μπορεί να διαχειριστεί την ταχύτητα», είπε. Ενθαρρύνοντας ακόμη περισσότερο την καινοτομία, η ομάδα εμπειρογνωμόνων στον τομέα της άμυνας ισχυρίστηκε ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είχε ενθαρρύνει περισσότερους να εργαστούν στον κλάδο της αμυντικής τεχνολογίας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της Εσθονίας, η οποία βρίσκεται στα ρωσικά σύνορα. Πριν από τον πόλεμο, “η αμυντική βιομηχανία θεωρούνταν όχι τόσο σημαντική. Αλλά τώρα όλοι συνειδητοποιούν ότι αφορά την ελευθερία και την ύπαρξή μας”, δήλωσε ο Arno Vaik, Διευθύνων Σύμβουλος της Threod Systems (Εσθονός προγραμματιστής και παραγωγός drones). «Οι νέοι είναι πολύ πιο πρόθυμοι να συμμετέχουν σε όλη αυτή την έρευνα & καινοτομία αλλά και σε εργασία σε αμυντικές βιομηχανίες». Ίσως ένας από τους μεγαλύτερους αντίκτυπους είναι, ο τρόπος με τον οποίο έχουν κλονιστεί οι στάσεις των ενόπλων δυνάμεων και των κυβερνήσεων απέναντι στην τεχνολογία, λέει η ομάδα εμπειρογνωμόνων. Το ΝΑΤΟ ξεκίνησε το 2021 την Επιτάχυνση Αμυντικής Καινοτομίας (DIANA), με στόχο την προώθηση καινοτόμων αμυντικών τεχνολογιών Τα τελευταία 10 χρόνια, οι πελάτες αμυντικού υλικού ήταν «πολύ δύσκολοι», λέει ο Vaik, «ειδικά αν η χώρα τους ήταν ειρηνική». “Αλλά τώρα αυτό δεν ισχύει πια. Όλοι οι στρατιωτικοί σε όλο τον κόσμο, είναι πολύ πιο ανοιχτοί να μιλήσουν. Ξέρουν πιο ακριβώς τι χρειάζονται”, πρόσθεσε. Μετάφραση από euronews.com
Eye in the Sky: Ωφέλιμα Φορτία για Drones – UAVs και Κανονιστικό Πλαίσιο περί Απορρήτου και Ιδιωτικότητας
Τα payloads με προηγμένες τεχνολογίες επιτρέπουν στα drones να εκτελούν ένα ευρύ φάσμα εργασιών
Η εξέλιξη και ανάπτυξη της αγοράς συστημάτων anti-drone έως το 2030…
Η παγκόσμια αγορά Anti-drone αποτιμήθηκε σε 1,1 δισ. $ το 2021 και αναμένεται να καταγράψει ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) με 28,3% αύξηση κατ έτος από το 2022 έως το 2030, με βάση μια πρόσφατη έκθεση της Grand View Research, Inc. Υπήρξε μια δραστική αύξηση πωλήσεων στα μη επανδρωμένα οχήματα (UAV) για εμπορική χρήση σε όλο τον κόσμο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια δραματική αύξηση των περιστατικών παραβιάσεων της δημόσιας ασφάλειας και της ασφάλειας κρατικών υποδομών. Η αποκάλυψη και η αναγνώριση αυτών των drone είναι ένας ουσιαστικός παράγοντας για τη διατήρηση της ασφάλειας, επιταχύνοντας έτσι την ανάπτυξη της αγοράς anti-drone. Τα drone με ενσωματωμένες κάμερες έχουν ανοίξει ευκαιρίες για επαγγελματίες που αναζητούν έναν τρόπο να τραβήξουν αεροφωτογραφίες. Ωστόσο, η αυξανόμενη χρήση αυτών των μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, έχει οδηγήσει σε αυξημένες κυβερνητικές ανησυχίες για την ασφάλεια. Αυτό με τη σειρά του τροφοδοτεί την ανάπτυξη της αγοράς. Η αυξημένη χρήση αυτών των drone έχει αυξήσει με την σειρά της τις απειλές για την εθνική ασφάλεια παγκοσμίως. Αυτά τα συστήματα διαθέτουν μια ποικιλία αισθητήρων που μπορούν να καταγράφουν βίντεο και ήχο ανεξάρτητα από τον χρόνο και τον τόπο. Για την καταπολέμησή τους, οι κατασκευαστές αναπτύσσουν ολοένα και περισσότερο νέες τεχνολογίες που σαν σκοπό έχουν να περιορίσουν τις πιθανές συνέπειες. Εξέχοντες διεθνείς κυβερνητικοί αξιωματούχοι, όπως η ομοσπονδιακή διοίκηση πολιτικής αεροπορίας (FAA) στις ΗΠΑ, υποστηρίζουν την ανάπτυξη προηγμένης τεχνολογίας εντοπισμού και χαρτογράφησης drone, καθώς παρέχουν ακριβή παρακολούθηση και προηγμένες δυνατότητες ανίχνευσης και εντοπισμού κατεύθυνσης (DF). Οι εταιρείες αυξάνουν σημαντικά την παραγωγική τους ικανότητα, για να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ζήτηση για προγράμματα anti-drone, ενώ συνεχίζουν να υποστηρίζουν την ανάπτυξη της αγοράς. Οι κυβερνήσεις συχνά χρησιμοποιούν συστήματα αεράμυνας και μαχητικά αεροσκάφη για αντιμετώπισης αυτής της απειλής… Ωστόσο, τα μαχητικά αεροσκάφη και οι πύραυλοι αέρος-αέρος & εδάφους-αέρος, φαίνεται να είναι λιγότερο αποτελεσματικά απέναντι σε απειλές από μικρά drone. Οι κατασκευαστές ενσωματώνουν διαφορετικούς τύπους τεχνικών για την ανίχνευση drone στα συστήματα anti-drone, για να βελτιώσουν τη συνολική τους απόδοση. Διαφορετικά συστήματα βασίζονται σε διαφορετικές στρατηγικές για την ανίχνευση αυτών των συστημάτων. Οι κυριότερες τεχνικές ανίχνευσης και αναγνώρισης drones περιλαμβάνουν την ανίχνευση ραδιοσυχνοτήτων (RF), υπέρυθρης ακτινοβολίας (IR), ηλεκτρο-οπτική (EO) ανίχνευση και κυρίως την ανίχνευση βάσει radar. Η εμπλοκή-παρεμβολή ραδιοσυχνοτήτων που χρησιμοποιούν τα drone, είναι ο πιο δημοφιλής τρόπος για να τα αποτρέψετε να κινούνται σε μη εξουσιοδοτημένες περιοχές. Η παρεμβολή διακόπτει τη ραδιοζεύξη της λειτουργίας του συστήματος, οδηγώντας στην αναστολή λειτουργίας του. Ο τομέας καταστροφικών συστημάτων εξουδετέρωσης κατείχε το μεγαλύτερο μερίδιο 91,4% το 2021 και αναμένεται να αυξήσει την αγορά κατά την περίοδο πρόβλεψης. Η ανάπτυξη οφείλεται σε μια μεγάλη κατανομή του προϋπολογισμού σε τεχνολογίες και εφαρμογές συστημάτων λέιζερ. Οι τεχνικές εξουδετέρωσης αναφέρονται γενικά σε ηλεκτρονικά αντίμετρα, βλήματα-πυραύλους και συστήματα λέιζερ. Αυτά τα συστήματα καταστρέφουν βασικά μέρη ή λειτουργίες του drone, προκαλώντας τη συντριβή του στο έδαφος. Επιπλέον, ορισμένα λέιζερ χαμηλής ισχύος προορίζονται να καταστρέψουν τους ηλεκτρο-οπτικούς αισθητήρες (EO) διαταράσσοντας έτσι τη λειτουργία των UAV. Το τμήμα ηλεκτρονικών αντιμέτρων προβλέπεται να αυξηθεί με ρυθμούς ανάπτυξης 31,2% από το 2022 έως το 2030. Τα mini drone εξελίσσονται ενώ είναι μικρά σε μέγεθος λόγω της προόδου στην τεχνολογία. Ως εκ τούτου, υπήρξε μια σταθερή αύξηση στη χρήση μικρών drone όλα αυτά τα χρόνια. Τα συστήματα Counter-UAV που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά αντίμετρα, περιλαμβάνουν εκπομπή με μεγάλης ισχύος μικροκύματα και ηλεκτρομαγνητικά όπλα. Όταν στοχεύουν σε μη εξουσιοδοτημένα UAV, αυτές οι παρεμβολές εμποδίζουν τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ του χειριστή και του UAV μη επιτρέποντας στην ουσία την λειτουργία του drone. grandviewresearch.com
Νέος Αλγόριθμος Αποτρέπει τα Drones να Συγκρούονται στον Αέρα (video)
Όταν πολλά drones εργάζονται μαζί στον ίδιο εναέριο χώρο, ίσως ψεκάζοντας φυτοφάρμακο πάνω από ένα χωράφι, υπάρχει κίνδυνος να συγκρουστεί το ένα με το άλλο. Για να βοηθήσουν στην αποφυγή αυτών των δαπανηρών συγκρούσεων, ερευνητές του MIT παρουσίασαν το 2020 ένα σύστημα που ονομάζεται “MADER”. Αυτός ο σχεδιασμός τροχιών πολλαπλών παραγόντων, επιτρέπει σε μια ομάδα drones να διαμορφώσει βέλτιστες τροχιές χωρίς σύγκρουση. Κάθε drone εκπέμπει την τροχιά του, ώστε τα άλλα drones στην περιοχή, να γνωρίζουν πού σχεδιάζει να πάει. Στη συνέχεια, εξετάζουν το καθένα τις τροχιές του άλλου και βελτιστοποιούν τις δικές τους για να διασφαλίσουν ότι δεν θα συγκρουστούν. Αλλά όταν η ομάδα δοκίμασε το σύστημα στην πράξη, διαπίστωσε ότι, εάν ένα drone δεν έχει ενημερωμένες πληροφορίες για τις τροχιές των συνεργατών του, μπορεί να επιλέξει κατά λάθος μια διαδρομή που οδηγεί σε σύγκρουση. Οι ερευνητές αναβάθμισαν το σύστημά τους και τώρα παρουσιάζουν το “Robust MADER”, έναν σχεδιαστή τροχιών πολλαπλών παραγόντων που δημιουργεί τροχιές χωρίς σύγκρουση ακόμα και όταν καθυστερούν οι επικοινωνίες μεταξύ των drones. «Το “MADER” δούλεψε εξαιρετικά στις προσομοιώσεις, αλλά δεν είχε δοκιμαστεί στην πράξη. Έτσι, φτιάξαμε μια ομάδα drones και αρχίσαμε να τα πετάμε. Τα drones πρέπει να επικοινωνούν μεταξύ τους για να μοιράζονται τροχιές, αλλά μόλις αρχίζουν να πετάνε, συνειδητοποιείτε πολύ γρήγορα ότι υπάρχουν πάντα καθυστερήσεις στην επικοινωνία που προκαλούν κάποιες αποτυχίες», λέει ο Kota Kondo, πτυχιούχος μηχανικός αεροναυπηγός. Ο αλγόριθμος ενσωματώνει ένα βήμα ελέγχου καθυστέρησης, κατά το οποίο ένα drone περιμένει ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα πριν δεσμευτεί σε μια νέα βελτιστοποιημένη τροχιά. Εάν λάβει πρόσθετες πληροφορίες τροχιάς από άλλα drones κατά τη διάρκεια της περιόδου καθυστέρησης, ενδέχεται να εγκαταλείψει τη νέα τροχιά του και να ξεκινήσει ξανά τη διαδικασία βελτιστοποίησης. Όταν ο Kondo και οι συνεργάτες του δοκίμασαν το “Robust MADER”, τόσο σε προσομοιώσεις όσο και σε πειράματα πτήσης με πραγματικά drones, πέτυχε 100% στη δημιουργία τροχιών χωρίς σύγκρουση (βλέπε Εικόνα 1). Ενώ ο χρόνος ταξιδιού των drones ήταν λίγο πιο αργός από ότι θα ήταν με κάποιες άλλες προσεγγίσεις, καμία άλλη τεχνολογία δεν μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια. Τροχιές σχεδιασμού Το “MADER” είναι ένας ασύγχρονος, αποκεντρωμένος, σχεδιαστής τροχιών. Αυτό σημαίνει ότι κάθε drone διαμορφώνει τη δική του τροχιά και ότι, ενώ όλα τα άλλα drones πρέπει να συμφωνούν για κάθε νέα τροχιά, δεν χρειάζεται να συμφωνούν ταυτόχρονα. Αυτό καθιστά το “MADER” πιο επεκτάσιμο από άλλες προσεγγίσεις, καθώς θα ήταν πολύ δύσκολο για χιλιάδες drones να συμφωνήσουν σε μια τροχιά ταυτόχρονα. Λόγω της αποκεντρωμένης φύσης του, το σύστημα θα λειτουργούσε επίσης καλύτερα σε πραγματικά περιβάλλοντα πεδίου, όπου τα drones μπορούν να πετάξουν μακριά από έναν κεντρικό υπολογιστή. Με το “MADER”, κάθε drone βελτιστοποιεί μια νέα τροχιά χρησιμοποιώντας έναν αλγόριθμο που ενσωματώνει τις τροχιές που έχει λάβει από τα άλλα drones. Με τη συνεχή βελτιστοποίηση και μετάδοση των νέων τροχιών τους τα drones αποφεύγουν τις συγκρούσεις. Σε περιβάλλοντα πραγματικού κόσμου, τα σήματα συχνά καθυστερούν λόγω παρεμβολών από άλλες συσκευές ή περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως ο καιρός. Λόγω αυτής της αναπόφευκτης καθυστέρησης, ένα drone ενδέχεται να δεσμευτεί ακούσια σε μια νέα τροχιά που το θέτει σε τροχιά σύγκρουσης. Το “Robust MADER” αποτρέπει τέτοιες συγκρούσεις επειδή κάθε σύστημα έχει δύο διαθέσιμες τροχιές. Διατηρεί μια τροχιά που γνωρίζει ότι είναι ασφαλής, την οποία έχει ήδη ελέγξει για πιθανές συγκρούσεις. Ενώ ακολουθεί αυτή την αρχική τροχιά, το drone βελτιστοποιεί μια νέα τροχιά, αλλά δεν δεσμεύεται στη νέα τροχιά μέχρι να ολοκληρώσει ένα βήμα ελέγχου καθυστέρησης. Κατά τη διάρκεια της περιόδου ελέγχου καθυστέρησης, το drone αναλώνει ένα σταθερό χρονικό διάστημα ελέγχοντας επανειλημμένα για επικοινωνίες από άλλα drones, για να δει εάν η νέα του τροχιά είναι ασφαλής. Εάν εντοπίσει μια πιθανή σύγκρουση, εγκαταλείπει τη νέα τροχιά και ξεκινά τη διαδικασία βελτιστοποίησης ξανά. Πτήση χωρίς σύγκρουση Οι ερευνητές δοκίμασαν τη νέα τους προσέγγιση εκτελώντας εκατοντάδες προσομοιώσεις στις οποίες εισήγαγαν τεχνητά καθυστερήσεις επικοινωνίας. Σε κάθε προσομοίωση, το Robust MADER ήταν 100 % επιτυχημένο στη δημιουργία τροχιών χωρίς σύγκρουση, ενώ όλες οι πορείες χωρίς παρέμβαση του λογισμικού MARDER προκάλεσαν ατυχήματα. Οι ερευνητές κατασκεύασαν επίσης έξι drones και δύο εναέρια εμπόδια και δοκίμασαν το “Robust MADER” σε ένα πραγματικό περιβάλλον (εσωτερικός χώρος) πτήσης πολλαπλών συστημάτων. Σχεδίαση τροχιών Δοκιμές με πτήσεις σε εσωτερικό χώρο Τα drones μπορούσαν να πετάξουν 3,4 μέτρα ανά δευτερόλεπτο με το “Robust MADER”, αν και είχαν ελαφρώς μεγαλύτερο μέσο χρόνο ταξιδιού από ορισμένες γραμμές βάσης. Αλλά καμία άλλη μέθοδος δεν ήταν τέλεια χωρίς σύγκρουση σε κάθε πείραμα. Στο μέλλον, ο Kondo και οι συνεργάτες του θέλουν να δοκιμάσουν το “Robust MADER” σε εξωτερικούς χώρους, όπου πολλά εμπόδια και είδη θορύβου μπορούν να επηρεάσουν τις επικοινωνίες. Θέλουν επίσης να εξοπλίσουν drones με οπτικούς αισθητήρες, ώστε να μπορούν να ανιχνεύουν άλλους παράγοντες ή εμπόδια, να προβλέψουν τις κινήσεις τους και να συμπεριλάβουν αυτές τις πληροφορίες σε βελτιστοποιήσεις τροχιάς. Πηγή: news.mit.edu
Ο Oδικός Χάρτης Ανάπτυξης UAV/UCAVs του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ: Ένα Μοντέλο για την Ελλάδα;
Ο σκοπός του οδικού χάρτη του Υπουργείου Άμυνας (Department of Defense, DOD) των ΗΠΑ, είναι να καθοδηγήσει και υποβοηθήσει τη διαδικασία σχεδιασμού, για την ανάπτυξη των στρατιωτικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UA) την περίοδο 2005-2030. Προορίζεται να βοηθήσει τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων του Υπουργείου Άμυνας, στην ανάπτυξη μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απόκτηση UA, άλλα και τις προσπάθειες σχεδιασμού, καθώς και για την καθοδήγηση της βιομηχανίας στην ανάπτυξη τεχνολογίας που σχετίζεται με το UA. Επιπλέον, ο οδικός χάρτης μπορεί να βοηθήσει άλλους κυβερνητικούς οργανισμούς των ΗΠΑ, να αξιοποιήσουν τις επενδύσεις του Υπουργείου Άμυνας στην τεχνολογία UA, καλύπτοντας τις ανάγκες και τις δυνατότητές τους. Ο οδικός χάρτης αντιμετωπίζει τα ακόλουθα βασικά ερωτήματα: Αυτός ο οδικός χάρτης προορίζεται να συμπληρώσει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της Υπηρεσίας, για τον επαναπροσδιορισμό των ρόλων και των αποστολών τους, για χειρισμό των απαιτήσεων & προκλήσεων του 21ου αιώνα. Οι Υπηρεσίες του DOD, βλέπουν τα UAS ως αναπόσπαστα στοιχεία της μελλοντικής τακτικής τους. UAS CAPABILITIES ROADMAP (Οδικός χάρτης δυνατοτήτων ) Ο σκοπός είναι να συσχετίσει τις προτεραιότητες που εκφράζονται από τον επιχειρησιακό διοικητή, με τις διαθέσιμες τεχνολογίες μέσα στα επόμενα 25 χρόνια. Στον οδικό χάρτη παρέχονται σχετικά χρονοδιαγράμματα για την πρόβλεψη μελλοντικών ικανοτήτων για την ικανοποίηση των επιχειρησιακών απαιτήσεων (Εικονα 1). UAS MISSIONS ROADMAP (Οδικός χάρτης υλοποίησης αποστολών) Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη περιοριζόταν ιστορικά σε αποστολές ISR (πληροφοριών, αναγνώρισης & επιτήρησης) όπως Firebee, Global Hawk και επιδρομών (DASH, Predator). Η αναγνώριση είναι πλέον μια καθιερωμένη τυπική αποστολή για το UAS, που συμπληρώνει επανδρωμένα αεροσκάφη σε αυτόν τον ρόλο. Τα διδάγματα που αντλήθηκαν από αυτές τις πλατφόρμες δείχνουν τον δρόμο προς τις έννοιες του του σχεδίου επιχειρήσεων (CONOPS), που σε κάποιο βαθμό, έχουν ήδη φέρει πλεονεκτήματα στις Υπηρεσίες και τους στρατιωτικούς διοικητές. Η πρώτη οικογένεια αποστολών (που φαίνεται στο πάνω μισό της Εικόνας 2) χρησιμοποιεί το UA ως αναμεταδότες (relay) επικοινωνίας, συλλογή πληροφοριών SIGINT, ανεφοδιασμό, αεροσκάφη θαλάσσιας περιπολίας και τελικά, αερομεταφορείς. Σχεδιαστικά, αυτοί οι ρόλοι μπορεί να χρησιμοποιούν μία κοινή πλατφόρμα ή διαφορετικές, αλλά πρέπει να παρέχουν σημαντικές χωρητικότητες ωφέλιμου φορτίου και διάρκεια πτήσης μεγαλύτερη από 24 ώρες. Η δεύτερη οικογένεια αποστολών (κάτω μισό της Εικόνας 2) για μελλοντικά UAV, αναφέρεται σε άφεση όπλων, ξεκινώντας από ηλεκτρονικό πόλεμο σε αποστολές αέρος-εδάφους, αέρος-αέρος σε πολύπλοκα σενάρια. Τα αεροσκάφη που δοκιμάζονται τώρα για το πρόγραμμα J-UCAS (Μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος) είναι μόνο η αρχή. Η πρόοδος στην κατεύθυνση άφεσης και χρήσης οπλισμού, λόγω του μεγάλου αριθμού αποφάσεων σε σύντομο χρονικό διάστημα, εξαρτάται από ανάπτυξη αυξανόμενων επιπέδων αυτονομίας. Πηγή: US DoD Unmanned Aircraft Systems Roadmap 2005-2030
Προκλήσεις και Ευκαιρίες για την Ανάπτυξη της Βιομηχανίας Drones στην Ελλάδα
Με το άρθρο αυτό περιγράφουμε τις απόψεις μας για έναν σημαντικό τομέα της εγχώριας αεροπορικής βιομηχανίας, αυτό των Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ). Tα αναφερόμενα στο άρθρο και οι προτάσεις που παραθέτουμε θα μπορούσαν να αποτελέσουν την βαση για ενα ολοκληρωμένο σχέδιο στο πλαίσιο εκπόνησης Εθνικής Στρατηγικής για τα ΣμηΕΑ. Πρόσφατα, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, και ειδικότερα η Γενική Γραμματεία Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, εξέδωσε ένα ενδιαφέρον Request for Information (RFI) με σκοπό να συλλέξει πληροφορίες για την εκπόνηση Εθνικής Στρατηγικής για τα ΣμηΕΑ. Οι απόψεις μας καταγράφονται με βάση τις ερωτήσεις που εμπεριέχονται στο RFI, συνοδευόμενες από μια περίληψη των κύριων σημείων που θα θέλαμε να αναδείξουμε. Περίληψη Κύριων Σημείων Η υπάρχουσα κατάσταση: Η βιομηχανία των drones είναι ένας ταχέως αναπτυσσόμενος τομέας με τη δυνατότητα να μεταμορφώσει ένα ευρύ φάσμα βιομηχανιών και εφαρμογών, όπως οι υπηρεσίες παράδοσης εμπορευμάτων, η γεωργία, οι κατασκευές, η εθνική άμυνα, ακόμη και η αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Με την ικανότητά να αυξάνει την αποτελεσματικότητα, να βελτιώνει την ασφάλεια, να αυξάνει την προσβασιμότητα και να προσφέρει εξοικονόμηση κόστους, η βιομηχανία των drones είναι έτοιμη για σημαντική ανάπτυξη και επέκταση τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, η χρήση drones εγκυμονεί διάφορους κινδύνους – απειλές της ασφάλειας πτήσεων αλλά και επί θεμάτων εθνικής ασφάλειας, καθώς και προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφαλής και υπεύθυνη ανάπτυξη αυτού του τομέα δραστηριότητας. Μερικοί από τους βασικούς κινδύνους περιλαμβάνουν ανησυχίες για το απόρρητο, κινδύνους ασφάλειας πολιτών και παρεμβολές με άλλους χρήστες του εναέριου χώρου. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν αυτοί οι κίνδυνοι και να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη της τεχνολογίας των drones, είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί ένα ολοκληρωμένο κείμενο εθνικής στρατηγικής. Αρχές διαμόρφωσης εθνικής στρατηγικής: Το κείμενο εθνικής στρατηγικής θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς κανονισμούς και κατευθυντήριες γραμμές για τις λειτουργίες των drones, όπως πρότυπα για το σχεδιασμό, την παραγωγή και τη συντήρηση των drones, καθώς και οδηγίες για την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση τους σε διάφορες εφαρμογές. Επιπλέον, το κείμενο εθνικής στρατηγικής θα πρέπει να περιλαμβάνει προσπάθειες για την προώθηση της ανάπτυξης της βιομηχανίας drones μέσω συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, σχεδιασμό στρατηγικής έρευνας και ανάπτυξης, καθώς και προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης σχετικού εργατικού δυναμικού, όπως προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης χειριστών drones και ειδικών επεξεργασίας δεδομένων, για τη στήριξη της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται συντονισμός πέρα από τα καθ’ ύλην αρμόδια υπουργεία, με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αλλά και με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, συνεκτιμώντας και λαμβάνοντας υπόψη τις επιχειρησιακές απαιτήσεις των εν λόγω φορέων καθώς και τα σχετικά σχέδια δράσης των drones για τις εφαρμογές που τους αφορούν. Το κείμενο εθνικής στρατηγικής θα πρέπει επίσης να εξετάζει την ανάγκη για διεθνείς συνεργασίες και συντονισμό, ιδίως σε τομείς όπως η εναρμόνιση των κανονισμών, η ανταλλαγή πληροφοριών και βέλτιστων πρακτικών και η προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ασφάλειας. Η χρήση των drones είναι ένα παγκόσμιο ζήτημα και ένα κείμενο εθνικής στρατηγικής θα πρέπει να εξετάζει την ανάγκη για διεθνή συνεργασία και συντονισμό για να διασφαλιστεί ότι η βιομηχανία των drones στην Ελλάδα θα αναπτυχθεί με εξωστρεφή χαρακτήρα. Συμπερασματικά, ένα ολοκληρωμένο κείμενο εθνικής στρατηγικής είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη της βιομηχανίας των drones και είναι απαραίτητο για να διασφαλιστεί ότι τα οφέλη της τεχνολογίας των drones θα μεγιστοποιηθούν, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση τους. Με τις δυνατότητές της να μεταμορφώσει ένα ευρύ φάσμα βιομηχανιών και εφαρμογών, η βιομηχανία των drones έχει τη δυνατότητα να προσφέρει σημαντικά οφέλη σε κοινότητες και οικονομίες σε όλο τον κόσμο. 1. Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις και ευκαιρίες που αντιμετωπίζει η βιομηχανία των drones στην Ελλάδα; Οι βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η βιομηχανία των drones στην Ελλάδα περιλαμβάνουν ρυθμιστικούς φραγμούς, έλλειψη υποδομών (αυξημένες απαιτήσεις διαχείρισης εναέριου χώρου, προκαθορισμένες περιοχές απογείωσης και προσγείωσης με παροχή ρεύματος για επίγειους σταθμούς ελέγχου), έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού, περιορισμένες επενδύσεις έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) και ζητήματα ιδιωτικότητας και ασφάλειας. Από την άλλη πλευρά, οι ευκαιρίες περιλαμβάνουν τη δυνατότητα για αυξημένη αποτελεσματικότητα σε διάφορους τομείς όπως η γεωργία, η παράδοση εμπορευμάτων και ιατροφαρμακευτικών υλικών σε νησιωτικές περιοχές, η αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, η επιθεώρηση και δημιουργία ψηφιακών διδύμων των δικτύων εθνικών υποδομών, καθώς και η δυνατότητα δημιουργίας θέσεων εργασίας και οικονομικής ανάπτυξης στη βιομηχανία των drones. 2. Ποιοι στόχοι και αντικειμενικοί σκοποί πρέπει να περιλαμβάνονται σε ένα κείμενο εθνικής στρατηγικής για τα drones; Ένα κείμενο εθνικής στρατηγικής για τα drones στην Ελλάδα θα μπορούσε να περιλαμβάνει τους ακόλουθους στόχους και αντικειμενικούς σκοπούς: Ανάπτυξη και εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου ρυθμιστικού πλαισίου για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που αντιμετωπίζει θέματα ασφάλειας, ιδιωτικότητας και ηθικών ζητημάτων. Προώθηση της ανάπτυξης υποδομών, όπως αποκλειστικούς διαδρόμους drones και εγκαταστάσεις προσγείωσης και φόρτισης για να υποστηρίζεται η ανάπτυξη των επιχειρήσεων της βιομηχανίας των drones. Υποστήριξη της ανάπτυξης ενός ισχυρού προγράμματος εκπαίδευσης και κατάρτισης για την ανάπτυξη ειδικευμένου εργατικού δυναμικού για τη βιομηχανία των drones. Ενθάρρυνση της έρευνας και της ανάπτυξης στην τεχνολογία και τις εφαρμογές των drones και υποστήριξη της καινοτομίας στη βιομηχανία των drones. Προώθηση της ανάπτυξης μιας ακμάζουσας βιομηχανίας drones προωθώντας τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα και παρέχοντας πρόσβαση σε χρηματοδότηση και άλλους πόρους. Ενθάρρυνση της διεθνούς αλληλεπίδρασης και συνεργασίας, όπως συνεργασίες και εμπορικές συμφωνίες για την επέκταση της παγκόσμιας εμβέλειας της βιομηχανίας drones στην Ελλάδα. Εξισορρόπηση ανάμεσα στα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους της τεχνολογίας των drones και λήψη μέτρων για τον μετριασμό τυχόν αρνητικών επιπτώσεων, όπως η ηχορύπανση, ανησυχίες για το απόρρητο και κίνδυνοι ασφάλειας. Συχνή αξιολόγηση και ενημέρωση του κειμένου εθνικής στρατηγικής για τα drones, ώστε να διασφαλίζεται ότι παραμένει σχετικό και αποτελεσματικό για την κάλυψη των εξελισσόμενων αναγκών της βιομηχανίας των drones. 3. Ποιά κανονιστικά πλαίσια και κατευθυντήριες γραμμές πρέπει να θεσπιστούν για την υποστήριξη της ασφαλούς και υπεύθυνης χρήσης των drones; Ρυθμιστικό πλαίσιο (regulations) σύμφωνο με την EASA, και τη διεθνή πρακτική από την Federal Aviation Administration (FAA) των ΗΠΑ. Σε αυτό θα πρέπει να συμπεριληφθεί τo Concept of Operations (CONOPS) for Drones της EASA. Επιπλέον, και δεδομένου ότι μεγάλο τμήμα της δραστηριότητας ανάπτυξης drones αφορά προϊόντα της αμυντικής
Με δεδομένη την απειλή καμικάζι drone: Πεδίο δόξης λαμπρό να αξιοποιηθούν οι εγχώριες δυνατότητες & τεχνολογίες
Μεγάλη συζήτηση έχει γίνει το τελευταίο διάστημα για την χρήση αλλά και τις δυνατότητες-συνδρομή των drone σε πρόσφατες συρράξεις & πολέμους. Ευρεία χρήση όλων των τύπων UAVs ή Drones έχει γίνει στον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτό όμως που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και μελέτης είναι η χρήση των λεγόμενων mini drones και ειδικά των καμικάζι drones. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα εξελιγμένα συστήματα Switchblade 600 & Phoenix Ghost που έστειλαν σε μεγάλες ποσότητες μάλιστα οι ΗΠΑ στην Ουκρανία με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα. Την ίδια στιγμή δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και τα αντίστοιχα mini drone της Τουρκίας όπως το Kargu 2 που έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως (και κατά αμάχων) τουλάχιστον στην Λιβύη όπως έχει επισημανθεί σε σχετική έκθεση του ΟΗΕ. Ας δούμε για τι μιλάμε παρουσιάζοντας τις δυνατότητες των προαναφερθέντων drone. Αυτή είναι σε γενικές γραμμές η απειλή των mini drone. Μια απειλή που είναι υπαρκτή και είναι δίπλα μας με συστήματα που μπορούν να προσβάλλουν κρίσιμους & ευαίσθητους στόχους είτε από ξηράς είτε από πλοία σε αποστάσεις έως και 50 χιλιόμετρα. Αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει αυτό για την χώρα μας και τι απειλή συνιστούν αυτού του είδους mini drone, τα οποία λόγου του πολύ μικρού RCS (ανακλαστική επιφάνεια), δεν αποκαλύπτονται από τα υπάρχοντα συμβατικά radar έρευνας. Τι δυνατότητες anti drone έχει η χώρα μας; Για την αντιμετώπιση των mini drone απαραίτητη προϋπόθεση είναι η αποκάλυψη τους, προκειμένου στην συνέχεια να προβείς σε αντίμετρα για την εξουδετέρωσή τους. Η ΕΑΒ από το 2018 είχε προτείνει ένα ολοκληρωμένο σύστημα anti-drone με επίκεντρο το radar “ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ” και με συμμετοχή εταιρειών του χώρου με αισθητήρες (EO/IR & Jammers) και εμπειρίες σε συστήματα διοίκησης και ελέγχου (C2). Όμως καμία εταιρία παγκοσμίως δεν κατασκευάζει τα πάντα μόνη της. Συνεργάζεται με άλλους υποκατασκευαστές για την δημιουργία ολοκληρωμένων συστημάτων Σήμερα στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετές και σοβαρές εταιρείες, κατασκευής ΕΟ αισθητήρων και κατάλληλου λογισμικού διοίκησης & ελέγχου (C2) και τεχνητής νοημοσύνης (AI). Στην εικόνα που ακολουθεί φαίνεται η αρχιτεκτονική του προτεινόμενου ολοκληρωμένου συστήματος anti-drone, με σημείο αναφοράς και επικεντρο το radar ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ της ΕΑΒ. Θα ήταν παράλειψή μας να μην αναφερθούμε στο πρόγραμμα ΠΑΝΟΠΤΗΣ (Anti–Drone Σύστημα Ελληνικής Σχεδίασης εξελίσσεται και διατίθεται σε συνεργασία του ΕΚΕΤΑ με την Ελληνική Εταιρεία κατασκευής ΣΜΗΕΑ Spirit Αεροναυπηγικά Συστήματα ΑΕ -S.A.S Technology). Αντί επιλόγου απευθύνουμε στους καθ ύλην αρμόδιους μια σύσταση. Με δεδομένη την απειλή καμικάζι drone και έχοντας ελληνικό radar εντοπισμού, εγχώριους αισθητήρες-λογισμικό. Πεδίο δόξης λαμπρό να αξιοποιηθούν [Συντάκτης: Μπάμπης Παπασπύρος, Ταξίαρχος εν αποστρατεία Μηχανικός ΣΜΑ, πρώην Αντιπρόεδρος Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας]
Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη Σταθερών Πτερύγων Ελληνικής Κατασκευής: Μια Συνοπτική Καταγραφή
Με αφορμή την πρόσφατη (θετική) κινητικότητα που υπάρχει στην Ελλάδα στον χώρο της αεροναυπηγικής μη επανδρωμένων αεροσκαφών σταθερών πτερύγων (fixed wing UAVs), βλέπε πρόγραμμα ΑΡΧΥΤΑΣ, θα ήταν ενδιαφέρον να αποτυπωθεί η υπάρχουσα κατάσταση. Η συγκεκριμένη καταγραφή συνοψίζει τα κύρια τεχνικά χαρακτηριστικά που διαθέτουν τα UAV Ελληνικής κατασκευής της συγκεκριμένης κατηγορίας. Αυτά αφορούν, για παράδειγμα: Στους πίνακες που ακολουθούν μπορεί κανείς να βρει τις διαστάσεις & συντελεστή άντωσης (Πίνακας 1), βάρος & ωφέλιμο φορτίο (Πίνακας 2), προωθητικό σύστημα (Πίνακας 3) και επιδόσεις (Πίνακας 4) των διαφόρων αεροσκαφών. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι τα στοιχεία που παρουσιάζονται δεν είναι πλήρη, καθόσον η αναζήτηση έγινε στο διαδίκτυο και για την καταγραφή χρησιμοποιήθηκαν ως κύριες πηγές οι ιστοσελίδες των εταιριών και κρατικών οργανισμών (και όχι πηγές τρίτων ιστοσελίδων). Επίσης, ορισμένα από αυτά τα τεχνικά χαρακτηριστικά παρουσιάζονται στο Σχήμα 1, για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη με τις μεγαλύτερες και μικρότερες τιμές για το καθένα από αυτά τα χαρακτηριστικά (Σημ.: Η σύγκριση αφορά δημοσιευμένα στοιχεία μόνο). Πηγές: [1] https://www.aether-aeronautics.com/copy-of-pns-1-target-drone-2 [2] https://www.aether-aeronautics.com/copy-of-target-drones [3] https://www.aether-aeronautics.com/copy-of-pns-1-target-drone-1 [4] https://www.aether-aeronautics.com/copy-of-pns-1-target-drone [5] https://altus-lsa.com/unmanned-systems/ [6] https://dronepilot.gr/fixed-wing/ [7] https://www.intracomdefense.com/security-solutions/unmanned-systems-2/ [8] https://www.sas-tech.gr/sas_engineering_team_ongoing_projects.html [9] https://ucandrone.com/uas-products/blackbird/ [10] https://ucandrone.com/uas-products/blackbird-vt/ [11] https://ucandrone.com/uas-products/phoreas/ [12] https://www.gdaee.mil.gr/wp-content/uploads/2021/09/web%20HELDIC_2021_spreads.pdf [13] https://www.janes.com/defence-news/news-detail/greeces-first-vtol-uav-shown-at-parmenion-21-exercise [14] https://www.haf.gr/structure/day/kea/ [15] https://www.haf.gr/structure/ata/110pm/mmeaf/