Εξοπλιστικά Προγράμματα : Βιομηχανικές Επιστροφές και Ενίσχυση της Εγχώριας Αμυντικής Βιομηχανίας
Η Αμυντική Βιομηχανία είναι ζωτικής σημασίας για την παροχή και διασφάλιση των αμυντικών δυνατοτήτων, που θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του ολοένα και πιο αμφισβητούμενου στρατηγικού περιβάλλοντος. Είναι κοινή διαπίστωση την τελευταία τριακονταετία, ότι ενώ δαπανήθηκαν κυρίως μέσω Α.Ω. (Αντισταθμιστικά Ωφελήματα-Offset) τεράστια ποσά, τελικά στις εμπλεκόμενες εταιρίες σε αρκετές περιπτώσεις, δεν έμεινε ουσιαστικά τίποτα από πλευράς τεχνογνωσίας. Προφανώς και για ευνόητους λόγους στην παρούσα φάση δεν είναι δυνατόν οι Αμυντικές Βιομηχανίες να κατασκευάσουν τα πάντα, ίσως δεν πρέπει και τελικά δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Όμως σε βάθος χρόνου και με κατάλληλο σχεδιασμό-επενδύσεις έρευνα και χρηματοδότηση θα μπορούσε και αυτό να συμβεί. Αναμφίβολα, πέρα από τα ζητήματα ασφάλειας πληροφοριών και ασφάλειας της εφοδιαστικής αλυσίδας, στην Ελλάδα της κρίσης η εγχώρια Αμυντική Βιομηχανία (Α.Β) βιώνει μια τέτοια εξαιρετική περίπτωση, καθώς το ζητούμενο είναι να συνεχίσει να υπάρχει η αλυσίδα, για να μπορεί στη συνέχεια να διασφαλιστεί. Μέσα από τους εξοπλισμούς-εξοπλιστικά προγράμματα μεγάλης αξίας, θα πρέπει να διασφαλίζεται ένα ανάλογο επίπεδο ευκαιριών για τις εγχώριες αμυντικές εταιρείες, με μακροπρόθεσμη απασχόληση για τους εργαζομένους. Η αμυντική βιομηχανία υποστηρίζεται από μια σειρά προηγμένων τεχνολογιών και βιομηχανικών δυνατοτήτων αιχμής. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η αμυντική βιομηχανία είναι μέρος της ευρύτερης βιομηχανικής βάσης και οι δυνατότητες , τεχνολογίες που στηρίζουν την αμυντική παραγωγή είναι σε ζήτηση σε άλλους τομείς. Η ανάπτυξη των αμυντικών κατασκευαστικών δυνατοτήτων θα έχει δευτερεύοντα οφέλη για την ευρύτερη οικονομία και θα οδηγήσει σε αυξημένη ικανότητα για άλλες Εθνικές Προτεραιότητες Παραγωγής και αντίστροφα. Ας δούμε όμως πως αντιμετωπίζουν το ζήτημα της στήριξης της αμυντικής τους βιομηχανίας, μέσω εξοπλιστικών προγραμμάτων, αναδυόμενες οικονομίες Οι αναδυόμενες οικονομίες είναι από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αμυντικές αγορές στον κόσμο. Πολλές από αυτές τις οικονομίες, ωστόσο, απέτυχαν να οικοδομήσουν εγχώρια αμυντική ικανότητα και δυνατότητα, παράταση της εξάρτησής τους από αμυντικούς κατασκευαστές (Original Equipment Manufacturer-OEM) από ανεπτυγμένες οικονομίες. Η παραδοσιακή προσέγγιση για την ανάπτυξη της τοπικής αμυντικής βιομηχανικής βάσης ήταν οι συμφωνίες αντισταθμιστικών (Offset). Αυτές οι συμφωνίες ορίζουν & διασφαλίζουν ότι οι OEM παράγουν κοινωνικοοικονομικά οφέλη στη χώρα του αγοραστή. Μέχρι πρόσφατα, σχεδόν σε κάθε μεγάλη σύμβαση προμηθειών στον τομέα της άμυνας σε τέτοιες αναδυόμενες οικονομίες, όπως οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), η Ινδία και η Νότια Κορέα ζήτησαν πακέτα Offset. Ωστόσο, πολλές υποχρεώσεις αντισταθμιστικών αποτυγχάνουν να αποδώσουν τα συμφωνημένα οφέλη, συχνά επειδή η αναδυόμενη οικονομία δεν διαθέτει τη βιομηχανική και τεχνική βάση για την ενσωμάτωση της τεχνολογίας Ως αποτέλεσμα, ορισμένες κυβερνήσεις απομακρύνονται από τα αντισταθμιστικά, για να δημιουργήσουν Κοινοπρακτικές Εταιρείες-ΚΕ (Joint Ventures) με τους ΟΕΜ. Η Τουρκία, η Νότια Αφρική και αρκετές ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν χρησιμοποιήσει ΚΕ για να αναπτύξουν τις αμυντικές και βιομηχανικές τους ικανότητες. Αυτές οι ρυθμίσεις συνήθως περιλαμβάνουν τέσσερα ενδιαφερόμενα μέρη: τον OEM, την κυβέρνηση του κατασκευαστή, τους φορείς της κυβέρνησης της αναδυόμενης οικονομίας και τους κορυφαίους της τοπικής αμυντικής βιομηχανίας: Η εμπειρία των αμυντικών ΚΕ σε οικονομίες όπως η Τουρκία και η Νότια Κορέα δείχνει ότι, το τέταρτο μέρος, ο τοπικός αμυντικός βιομηχανικός οργανισμός, είναι όλο και πιο σημαντικός για την οικοδόμηση τοπικών αμυντικών δυνατοτήτων. Γιατί πέραν των άλλων διασφαλίζει ότι, οι OEM εκπληρώνουν τη δική τους πλευρά της συμφωνίας σε επιχειρησιακό επίπεδο. Αυτή η προσέγγιση επικρατεί στις χώρες του Κόλπου. Η Σαουδική Αραβία έχει δημιουργήσει ένα ίδρυμα για τη διαχείριση των διεθνών αμυντικών συμβάσεων, το Saudi Arabian Military Industries (SAMI), το οποίο ανήκει στο Ταμείο Δημοσίων Επενδύσεων της χώρας. Το SAMI είναι μια ενεργή εταιρεία συμμετοχών και είναι υπεύθυνη για τη σύσταση μεγάλων κοινοπραξιών με ξένους εταίρους.Ο απώτερος στόχος της ΚΕ είναι: Να βοηθήσει στη δημιουργία μιας τοπικής αμυντικής βιομηχανίας με δυνατότητες συντήρησης, επισκευής και γενικής επισκευής (MRO), ενσωμάτωση, παραγωγή και απόκτηση αναπτυξιακών δυνατοτήτων για ακόμη πιο πολύπλοκα οπλικά συστήματα. Η αναδυόμενη οικονομία τα αποκτά σταδιακά και παράλληλα, με το καθένα να διευκολύνει και να ενισχύει το άλλο… Η επιτυχία των αμυντικών ΚΕ εξαρτάται από το πώς συνδυάζονται όλα αυτά τα στοιχεία. Η ΚΕ εξυπηρετεί ως κεντρικός σύνδεσμος μεταξύ όλων των εμπλεκομένων μερών, ενορχηστρώνοντας τις απαραίτητες απαιτήσεις για την εξασφάλιση ότι οι επιμέρους συμβάσεις εκπληρώνονται με επιτυχία και εξίσου σημαντικό, ότι η αναδυόμενη οικονομία αναπτύσσει τις παραγωγικές και βιομηχανικές της δυνατότητες. Η ροή και η υλοποίηση των όρων του συμβολαίου είναι ένα σημαντικό στοιχείο. Στις περισσότερες περιπτώσεις υπογράφονται στρατιωτικές συμβάσεις απευθείας από την τοπική ΚΕ και ένα κυβερνητικό όργανο όπως το υπουργείο Άμυνας ή υφιστάμενη υπηρεσία προμηθειών. Μόλις υπογραφεί μια σύμβαση, ορίζονται οι υπερσυμβάσεις της ΚΕ, πακέτα εργασίας στους καταλληλότερους προμηθευτές, από παρόχους ολοκληρωμένων υπηρεσιών έως εξαρτήματα σε υποκατασκευαστές. Εάν λείπουν αυτές οι βασικές δυνατότητες, η ΚΕ μπορεί να καλύψει αυτό το κενό προμηθεύοντας, σχετική με το προϊόν IP (Πνευματικά δικαιώματα) από τον OEM με άδεια του στους προμηθευτές. Σε αντάλλαγμα, ο OEM λαμβάνει μια αμοιβή δικαιωμάτων από την ΚΕ. Με τη μεταφορά τεχνολογίας μέσω δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, η ΚΕ προωθεί τη δημιουργία τοπικού περιεχομένου στην αναδυόμενη οικονομία. Οι αμυντικές ΚΕ απαιτούν δέσμευση και συνεργασία. Θα χρειαστούν χρόνο για να πετύχουν. Ωστόσο, με τη μεταφορά γνώσεων και την οικοδόμηση τοπικών δυνατοτήτων, μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι οικονομίες των χωρών αναπτύσσουν δικές τους ανταγωνιστικές αμυντικές βιομηχανίες. Το άρθρο βασίσθηκε σε προσωπικές εμπειρίες και στοιχεία από Strategy& PwC’s global strategy consulting business
Ανάπτυξη Αμυντικής Βιομηχανίας μέσω ενός Σχεδίου Αμυντικών Δυνατοτήτων
Είναι κοινή διαπίστωση την τελευταία τριακονταετία, ότι ενώ δαπανήθηκαν κυρίως μέσω Α.Ω τεράστια ποσά, τελικά στις εμπλεκόμενες εταιρίες σε αρκετές περιπτώσεις, δεν έμεινε ουσιαστικά τίποτα από πλευράς τεχνογνωσίας. Προφανώς και για ευνόητους λόγους στην παρούσα φάση δεν είναι δυνατόν οι Αμυντικές Βιομηχανίες να κατασκευάσουν τα πάντα, ίσως δεν πρέπει και τελικά δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Όμως σε βάθος χρόνου και με κατάλληλο σχεδιασμό-επενδύσεις έρευνα και χρηματοδότηση θα μπορούσε και αυτό να συμβεί. Αναμφίβολα, πέρα από τα ζητήματα ασφάλειας πληροφοριών και ασφάλειας της εφοδιαστικής αλυσίδας, στην Ελλάδα της κρίσης η εγχώρια Αμυντική Βιομηχανία (Α.Β) βιώνει μια τέτοια εξαιρετική περίπτωση, καθώς το ζητούμενο είναι να συνεχίσει να υπάρχει η αλυσίδα, για να μπορεί στη συνέχεια να διασφαλιστεί. Το ερώτημα λοιπόν είναι, πως είναι δυνατό να συνεχίσουν να υφίστανται οι Ελληνικές Αμυντικές Βιομηχανίες μέσα σε αυτό το άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον. Το πρόβλημα εντοπίζεται στο ότι η Α.Β δεν έχει εικόνα και ενημέρωση για τα σχέδια και τις μελλοντικές απαιτήσεις του ΥΠΕΘΑ και των άλλων υπουργείων (Civil Defence), για απαιτήσεις απόκτησης αμυντικών δυνατοτήτων και τις προθέσεις σε προγράμματα προμήθειας κύριου εξοπλισμού.Προφανώς στο σημείο αυτό κρίνεται σκόπιμο να τονίσουμε ότι αναφερόμαστε σε ενημέρωση προθέσεων που να καλύπτει τουλάχιστον βάθος πενταετίας ώστε η Α.Β να μπορεί να οργανωθεί και να προετοιμασθεί αναλόγως και να εξετάσει την δυνατότητα επένδυσης . Αυτό που ενδεχομένως χρειάζεται είναι ένα Σχέδιο Αμυντικών Δυνατοτήτων (Defence Capability Plan), στη βάση μιας ολοκληρωμένης πολιτικής για τις Αμυντικές δραστηριότητες. Οι προτάσεις που ακολουθούν έχουν βασισθεί στην εμπειρία, την επιστημονική προσέγγιση του θέματος και το μοντέλο που υιοθέτησε πρόσφατα μετά από αρκετά χρόνια επεξεργασίας το Υπουργείο Άμυνας (ΥΠΑΜ) της Αυστραλίας. Defence Capability Plan (DCP) O σκοπός ενός Σχεδίου Αμυντικών Δυνατοτήτων (Defence Capability Plan) είναι να παρέχει στη βιομηχανία, καθοδήγηση σχετικά με τις προτεραιότητες ανάπτυξης δυνατοτήτων Άμυνας. Παρέχει πληροφορίες στην βιομηχανία σχετικά με το κόστος του, το χρονοδιάγραμμα του έργου και της εμπλοκής της εγχώριας Α.Β. Το DCP είναι χρήσιμο στο να παρέχει καθοδήγηση και πληροφορίες-προβλέψεις στην βιομηχανία, όμως δεν είναι έγγραφο σχετικά με την πολιτική της βιομηχανίας. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί και την ίδια την βιομηχανία σε δικές της επενδύσεις και αποφάσεις σχετικά με την ειδίκευση της. Παράλληλα, η κυβέρνηση καθορίζει μια σειρά από Προτεραιότητες Δυνατοτήτων Βιομηχανίας- Priority Industry Capabilities (PICs) οι οποίες θεωρούνται υψίστης στρατηγικής σημασίας για την Α.Β. Τα PICs περιγράφουν δυνατότητες και όχι συγκεκριμένες εταιρίες. Strategic Industry Capabilities(SICs) Οι SICs είναι δυνατότητες που παρέχουν αυξημένη αμυντική αυτοδυναμία, επιχειρησιακή δυνατότητα της Α.Β. ή παρατεταμένη σταθερότητα συμβάσεων. Τα έργα που περιλαμβάνονται στο DCP αναγνωρίζουν τις σχετικές SICs και υποδεικνύουν τις περιοχές που υπάρχουν ευκαιρίες στην Α.Β. Τα κύρια συστατικά και πρωτοβουλίες της Αμυντικής Βιομηχανικής Πολιτικής Ο σκοπός-έμφαση για την Αμυντική Βιομηχανική Πολιτική είναι να παρέχει την απαιτούμενη αμυντική δυνατότητα για να επιτύχει τους στόχους της, υποστηριζόμενη από μια ανταγωνιστική & καινοτόμα Εγχώρια Αμυντική Τεχνολογική & Βιομηχανική Βάση (ΕΑΤΒΒ). Αυτή η προσέγγιση για την Αμυντική Βιομηχανική Πολιτική δομείται σε τέσσερεις πυλώνες :1. Παροχή Αμυντικής Δυνατότητας: Μια πιο εστιασμένη και συντονισμένη σχέση μεταξύ των φορέων του Υπουργείου Άμυνας και Βιομηχανίας απαιτείται για την μεγιστοποίηση των Αμυντικών Δυνατοτήτων.2. Νέα προσέγγιση στην Αμυντική Καινοτομία: Το σχέδιο Αμυντικών Δυνατοτήτων θα μεταλλάξει τον τρόπο προσέγγισης της καινοτομίας, με εξορθολογισμό της εμπλοκής της με την βιομηχανία και τα πανεπιστήμια, απλοποιώντας την πρόσβαση στην χρηματοδότηση της Αμυντικής Ε&Τ και δημιουργώντας μια αδιάλειπτη σύνδεση μεταξύ απαιτήσεων δυνατοτήτων, έξυπνων ιδεών και καινοτομίας στην Α.Β. 3. Αύξηση ανταγωνιστικότητας και εξαγωγικής δυναμικής: Μεγιστοποίηση των ευκαιριών ανταγωνιστικότητας, χτίζοντας δυναμική και προοπτικές εξαγωγών, το βάθος των δεξιοτήτων και της διαφοροποίησης της Α.Β.4. Περιορίζοντας την γραφειοκρατία: Με εκσυγχρονισμό των διαγωνιστικών διαδικασιών και των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων, με την μείωση της γραφειοκρατίας καθιστώντας τα προγράμματα απλούστερα και λιγότερο δαπανηρά.Η Αμυντική Βιομηχανική Πολιτική καθορίζει συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις που θα πάρει η κυβέρνηση για την υλοποίηση της Βιομηχανικής Πολιτικής, με τον`εξορθολογισμό των πολυάριθμων προγραμμάτων της βιομηχανίας και της καινοτομίας του Υπ. Άμυνας με δύο γενικές πρωτοβουλίες: Προϋπόθεση για τα ανωτέρω είναι ότι θα υπάρχει κατάλληλος στρατηγικός προγραμματισμός των εξοπλιστικών αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) και χάραξη χρονοδιαγραμμάτων.
Μονάδα Αμυντικής Καινοτομίας: Ένα Παράδειγμα από τις ΗΠΑ
Η Μονάδα Αμυντικής Καινοτομίας (Defense Innovation Unit-DIU) των ΗΠΑ είναι ένας οργανισμός του Υπουργείου Άμυνας (DoD), που επικεντρώνεται αποκλειστικά στην επιτάχυνση της υιοθέτησης της εμπορικής τεχνολογίας σε όλες τις Υπηρεσίες, τις Διοικήσεις Μάχης (CCMD), τους αμυντικούς οργανισμούς και άλλες υπηρεσίες. Η DIU συνεργάζεται με οργανισμούς σε όλο το Υπουργείο Άμυνας για την ταχεία ανάπτυξη εμπορικών λύσεων, που μπορούν να σώσουν ζωές, να οδηγήσουν σε νέες επιχειρησιακές ιδέες, να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα και να εξοικονομήσουν χρήματα των φορολογουμένων. Το οικονομικό έτος (FY) 2021, η DIU παρέδωσε τις ακόλουθες εμπορικές προτάσεις στους τελικούς χρήστες του Υπουργείου Άμυνας, ανεβάζοντας το σύνολο των δυνατοτήτων που παραδόθηκαν σε 35. Στην εικόνα φαίνεται μια περιγραφή των ανωτέρω έξι τεχνολογικών προγραμμάτων Η DIU προσέλκυσε νέα ταλέντα και προμηθευτές για το Υπουργείο Άμυνας μέσω των προγραμμάτων, National Security Innovation Network (NSIN) και National Security Innovation Capital (NSIC). Φέτος, το NSIN διεύρυνε την εμβέλεια του Υπουργείου Άμυνας καθώς: Πηγή: DIU Annual Report FY 2021