Μετά την Πολεμική Αεροπορία: Εμπειρίες Μηχανικού ΣΜΑ από την Εργασία του στο ΝΑΤΟ και σε Εταιρεία Υψηλής Τεχνολογίας του Εξωτερικού
Στην ενότητα ‘Γνώμες’ φιλοξενούνται συνεντεύξεις Μηχανικών που εργάζονται στον ευρύτερο αεροπορικό χώρο (aerospace, aviation, higher education, defence, κοκ). Τη συνέντευξη παραχώρησε ευγενικά ο κ. Ιωάννης Κασσωτάκης, όπου περιγράφει την επαγγελματική του εμπειρία σε διάφορα αντικείμενα Μηχανικού Τηλεπικοινωνιών – Ηλεκτρονικών. Μπορείτε να μας περιγράψετε συνοπτικά την επαγγελματική σας πορεία ως μηχανικού εντός και εκτός Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ); Αποφοίτησα από το Τμήμα Μηχανικών της Σχολής Ικάρων (ΣΜΑ) με την ειδικότητα Μηχανικού Τηλεπικοινωνιών – Ηλεκτρονικών το 1992 με την 40η σειρά Μηχανικών. Υπηρέτησα σε θέσεις σχετιζόμενες με την τεχνική υποστήριξη των RADAR του Συστήματος Αεράμυνας (ΣΑΕ), σε κορυφές (6 χρόνια), στη Διοίκηση Αεροπορικής Υποστήριξης (ΔΑΥ) (4 χρόνια) και στο Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών και Ηλεκτρονικών Μέσων (ΕΤΗΜ) (11 χρόνια συνολικά σε δύο περιόδους). Τέλος, υπηρέτησα 3 χρόνια στην Ολλανδία σε ΝΑΤΟϊκή θέση σχετική με την υποστήριξη των ιπταμένων RADAR τύπου E-3A AWACS. Αποστρατεύτηκα από την Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ) στα τέλη του 2016 με τον βαθμό του Σμηνάρχου. Στη συνέχεια εργάστηκα ως πολιτικό προσωπικό του ΝΑΤΟ σε Πρόγραμμα αναβάθμισης των Ε-3Α AWACS στην Ολλανδία για περίπου 2,5 χρόνια, ενώ από το 2019 εργάζομαι στο Βέλγιο ως μηχανικός (engineer) στο τμήμα Έρευνας και Ανάπτυξης (Research & Development) εταιρίας που αναπτύσσει τεχνολογία συστημάτων RADAR για στρατιωτικές και πολιτικές εφαρμογές. Υπήρχαν συγκεκριμένοι λόγοι (οικονομικοί, προσωπικοί κλπ.) που επιλέξατε να αποχωρήσετε από την ΠΑ; Σίγουρα οι οικονομικοί λόγοι (μειώσεις μισθών λόγω της κρίσης κλπ.) έπαιξαν ρόλο σε ένα βαθμό αλλά δεν ήταν αυτοί που βάρυναν καθοριστικά στην απόφασή μου καθώς δεν αντιμετωπίσαμε ως οικογένεια σοβαρό οικονομικό πρόβλημα. Ο βασικός λόγος αποχώρησης ήταν το αντικείμενο της εργασίας το οποίο στους υψηλότερους βαθμούς έπαψε να είναι αυτό του μηχανικού και έγινε σχεδόν αποκλειστικά διοικητικό, με πολύ γραφειοκρατία για περιορισμένα αποτελέσματα. Ο βασικός λόγος που επέλεξα να γίνω μηχανικός ήταν η ευχαρίστηση της δημιουργίας την οποία όντως απόλαυσα στα πρώτα χρόνια της καριέρας μου με την αποκατάσταση βλαβών σε RADAR αλλά και με τη ανάπτυξη μελετών ελέγχου/αναβάθμισης κατά την περίοδο που υπηρέτησα στο ΕΤΗΜ. Όταν πλέον η ΠΑ δεν μπορούσε να μου προσφέρει θέσεις με καθήκοντα μηχανικού ανάπτυξης αλλά μόνο θέσεις διοίκησης, αναζήτησα απασχόληση στο αντικείμενο που με ενδιέφερε εκτός ΠΑ. Βασικά πιστεύω ότι μετά από σχεδόν 30 χρόνια ενασχόλησης στην υποστήριξη συστημάτων RADAR της ΠΑ, η φυσική εξέλιξη ενός μηχανικού είναι να χρησιμοποιήσει την εμπειρία του για την ανάπτυξη/σχεδίαση νέων τεχνολογιών για τα RADAR του μέλλοντος. Αυτή η εξέλιξη μπορούσε να γίνει μόνο εκτός ΠΑ καθώς η ΠΑ δεν είχε έως την περίοδο της αποχώρησής μου την πρόθεση για την ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων RADAR. Γιατί επιλέξατε να εργαστείτε στο εξωτερικό και όχι σε μία ελληνική εταιρία; Δυστυχώς, δεν υπάρχουν ελληνικές εταιρίες που να έχουν δραστηριότητα στο χώρο της εξειδίκευσής μου (τεχνολογία RADAR), οπότε η εργασία σε ξένη εταιρία ήταν ουσιαστικά η μόνη επιλογή. Φυσικά ήμουν τυχερός στο ότι η οικογενειακή μου κατάσταση και υποχρεώσεις μου επέτρεψαν να κάνω αυτή την κίνηση. Γενικότερα, είναι ελάχιστες οι ελληνικές εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα ανάπτυξης ηλεκτρονικών συστημάτων υψηλής τεχνολογίας, αλλά ακόμη και αυτές που υπάρχουν αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω του γεγονότος ότι δεν υπάρχει στην Ελλάδα ανεπτυγμένος παραγωγικός ιστός από μικρούς υποκατασκευστές που κατασκευάζουν εξαρτήματα υψηλής τεχνολογίας με αποτέλεσμα σχεδόν τα πάντα να πρέπει να εισάγονται από το εξωτερικό με ότι αυτό συνεπάγεται στο κόστος και τις καθυστερήσεις. Πιστεύετε ότι η προέλευσή σας από το Τμήμα Μηχανικών της Σχολής Ικάρων (ΣΜΑ) και η πορεία σας στην ΠΑ, σας βοήθησε στην καριέρα σας στον ιδιωτικό τομέα μετά την αποχώρησή σας; Το θεωρητικό υπόβαθρο που απέκτησα στη Σχολή Ικάρων, αλλά και η εργασιακή μου εμπειρία τα χρόνια ως Μηχανικός Τηλεπικοινωνιών – Ηλεκτρονικών πάνω στο αντικείμενο της τεχνολογίας RADAR με βοήθησε ποικιλοτρόπως. Αφενός στο πρακτικό κομμάτι γνώρισα καλά το αντικείμενο της εργασίας μου, τα συστήματα RADAR, από τα οποία η ΠΑ διαθέτει αρκετούς τύπους. Αφετέρου γνωρίστηκα με τους κατασκευαστές αυτών των συστημάτων στα πλαίσια της υποστήριξης τους, κοινώς έγινα γνωστός στον χώρο των RADAR, ήδη από μικρή ηλικία ως Ανθυποσμηναγός. Αντίστοιχα, δεν νομίζω ότι ένας συνομήλικός μου απόφοιτος του ΕΜΠ θα είχε τις ίδιες ευκαιρίες να «τριφτεί» τόσο νωρίς με το αντικείμενο ή να κάνει αντίστοιχες γνωριμίες. Επίσης, αν και δεν έκανα μεταπτυχιακό στο εξωτερικό όπως αρκετοί συνάδελφοι, μπόρεσα ως Σμηναγός να γίνω δεκτός στο ΕΜΠ ως Υποψήφιος Διδάκτορας στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και να πάρω το Διδακτορικό μου το 2006 με αντικείμενο, τι άλλο, σχετικό με Συστήματα RADAR. Ο συνδυασμός καταρχήν της προέλευσής μου από την ΠΑ, η εργασιακή μου εμπειρία στον χώρο των RADAR , οι γνωριμίες που έκανα και κατά δεύτερον το κύρος που απέκτησα ως Διδάκτορας με βοήθησαν ουσιαστικά στην καριέρα μου μετά την αποχώρηση από την ΠΑ. Αντιμετωπίσατε προβλήματα στην σταδιοδρομία σας μετά την ΠΑ λόγω της μη αναγνώρισης του Πτυχίου Μηχανικού της Σχολής Ικάρων από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ); Ουσιαστικά όχι, κανένα πρόβλημα. Γενικά ο ιδιωτικός τομέας στο εξωτερικό δεν ενδιαφέρεται για τα πτυχία όταν πρόκειται για άτομα με αναγνωρισμένη εμπειρία και γνωστά στο χώρο. Τα πτυχία μετράνε περισσότερο για ένα νέο μηχανικό που είναι «άγνωστος» στην «πιάτσα». Επίσης, η αναγνώριση των πτυχίων και των επαγγελματικών δικαιωμάτων μετράει για την εργασία στο ελληνικό Δημόσιο και εταιρίες του Δημοσίου, κάτι το οποίο δεν χρειάστηκα. Στο εξωτερικό το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) είναι άγνωστο και περισσότερο μετράει η εγγραφή σε διεθνή ή διεθνώς αναγνωρισμένα Charters μηχανικών στα οποία κατά κανόνα εγγραφόμαστε χωρίς πρόβλημα. Προσωπικά έχω εγγραφεί από τα χρόνια της Σχολής στο IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) που αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο επιμελητήριο στον τομέα των ηλεκτρονικών, το οποίο εκτιμώ με βοήθησε πολύ στην προβολή της εικόνας μου ως Μηχανικού. Ποια θα λέγατε ότι είναι η ουσιαστικότερη διαφορά μεταξύ της εργασίας σας ως Μηχανικού στην ΠΑ και σε μία ιδιωτική εταιρία που δραστηριοποιείτε στον τομέα των αμυντικών εφαρμογών ; Η πιο εμφανής διαφορά είναι ο προσανατολισμός της ιδιωτικής εταιρίας στην βελτιστοποίηση της παραγωγικότητας με σκοπό την κερδοφορία, το οποίο είναι κάτι που δεν απασχολεί την ΠΑ, καθώς δεν τίθεται θέμα θετικού ισολογισμού για την συνέχεια της ύπαρξής της. Με αυτό εννοώ ότι γενικά σε μία εταιρία η γραφειοκρατία μειώνεται στο ελάχιστο και οι διαδικασίες απλοποιούνται και εκτελούνται από